Szyb Staszic. Skarby na powierzchni

Miejsce, które zmieniło historię – wyjątkowe zwiedzanie Stacji Staszic

Instytucja kultury „Szyb Staszic w Tarnowskich Górach” zaprosiła na pierwsze od niemal 100 lat zwiedzanie naziemnej części Przepompowni Staszic – miejsca, które odegrało przełomową rolę w rozwoju hydrotechniki i całego Górnego Śląska.
To w Tarnowskich Górach, po raz pierwszy na tak dużą skalę wykorzystano pogórnicze wody podziemne do celów konsumpcyjnych i przemysłowych. Ten bezprecedensowy przykład inżynierii wodnej umożliwił industrializację i urbanizację naszego regionu.
Uczestnicy wydarzenia zobaczyli działający zakład przemysłowy, będący częścią infrastruktury wodociągowej, która od pokoleń dostarcza wodę mieszkańcom i przemysłowi, a przede wszystkim jest miejscem światowego dziedzictwa UNESCO. Poznali historię miejsca, gdzie natura, technologia i człowiek od wieków splatały się w niezwykłą opowieść, a jego przyszłość określały najważniejsze międzynarodowe umowy dwudziestolecia międzywojennego.

Nasza niezwykła podróż przez historię rozpoczęła się w wieku XVIII. Uczestnicy poznali ponad 200-letnie dzieje pierwszych szybów, późniejszego Wasserwerk Adolfschacht, a następnie Stacji Wodociągowej Staszic. W tę opowieść wprowadzili ich doświadczeni przewodnicy ze Stowarzyszenia Miłośników Ziemi Tarnogórskiej, wspierani archiwalnymi fotografiami i materiałami filmowymi.
Zwiedzający zajrzeli do wnętrza budynków szybowych, kotłowni i warsztatu, odkrywając historię obiektów, zastosowane technologie, architekturę oraz znaczenie tego miejsca dla lokalnej społeczności – i nie tylko. Niezwykłą atrakcją była możliwość zobaczenia filmu ze skaningu 3D, dzięki któremu kompleks Stacji – wraz z podziemiami – można było poznać z perspektywy niedostępnej dla ludzkiego oka.
Nie zabrakło również degustacji. Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów S.A. zaserwowało uczestnikom nasze wspólne dobro – lokalną wodę.

W czasie niedzielnego zwiedzania towarzyszyła nam wyjątkowa fonosfera autorstwa Maksymiliana Zięby – kompozytora, multiinstrumentalisty i twórcy muzyki filmowej oraz do gier wideo. Dzięki niej wizyta na Stacji Staszic stała się nie tylko historyczną wyprawą, lecz także emocjonalnym doświadczeniem.

To nie było zwykłe zwiedzanie.

To była opowieść o innowacji, która wyprzedziła swój czas.

Działania zrealizowano jako wydarzenie towarzyszące GWARKOM 2025.